Zęby psa: budowa, higiena i co podawać na zdrowe zęby

Ile zębów ma dorosły pies i jak są rozmieszczone?

Dorosły pies ma zwykle 42 zęby stałe, z czego 20 w górnej szczęce i 22 w dolnej żuchwie. To komplet, który zostaje mu na całe życie, więc warto wiedzieć, jak jest zbudowany i gdzie odkłada się najwięcej płytki.

Zanim jednak policzysz stałe zęby u swojego psa, pamiętaj, że szczeniak ma ich mniej. Rodzi się bezzębny, a pierwsze mleczaki wyrzynają się około 3. tygodnia życia. Pełny komplet 28 zębów mlecznych powstaje do 8.-12. tygodnia.

Wymiana na stałe zaczyna się około 4. miesiąca i trwa do 7. miesiąca życia. To okres, w którym warto zaglądać psu do pyska, bo wtedy łatwo przegapić ząb mleczny, który nie wypadł, a stały już się przebił.

Pod względem budowy uzębienie psa dzieli się na siekacze, kły, przedtrzonowce i trzonowce. W całym pysku jest 12 siekaczy, 4 kły, 16 przedtrzonowców i 10 trzonowców. Każdy typ zęba robi co innego przy jedzeniu: siekacze i kły chwytają, a przedtrzonowce i trzonowce rozdrabniają i miażdżą pokarm.

Psy nie żują tak jak ludzie, bo ich żuchwa ma ograniczony ruch na boki. Uzębienie służy raczej do chwytania, cięcia i rozrywania jedzenia niż do długiego przeżuwania.

Higiena jamy ustnej u małych ras ma jeszcze jeden haczyk. U ras miniaturowych i brachycefalicznych, jak mopsy, buldogi, chihuahua i yorki, problemy z zębami pojawiają się wcześniej, bo zęby nie mieszczą się dobrze w małej szczęce. Jeśli masz szczeniaka, przyzwyczajaj go do pielęgnacji jamy ustnej od pierwszych miesięcy, bo to zaprocentuje.

Jak wygląda wymiana zębów u szczeniaka i co wtedy obserwować?

Wymiana zębów u szczeniaka to okres, w którym warto częściej zaglądać psu do pyska. Mleczaki zaczynają się wyrzynać około 3. tygodnia życia, a pełny komplet tworzy się do 8.-12. tygodnia. Potem przez kilka miesięcy nic się nie dzieje i właśnie wtedy łatwo przegapić początek zmian.

Stałe zęby pojawiają się około 4. miesiąca i wypychają mleczne do 7. miesiąca. U małych ras, takich jak york czy chihuahua, kolejność bywa nierówna i zdarza się, że mleczny ząb trzyma się obok nowego. Wtedy warto pokazać jamę ustną psa weterynarzowi, bo zalegający mleczak zaburza ustawienie stałego zęba.

Obserwuj, jak szczeniak je. Jeśli łapie gryzaki tylko z jednej strony albo przy misce odskakuje, może go boleć dziąsło w miejscu wyrzynania. Wymiana zębów u psa to też czas zwiększonego gryzienia mebli i kapci, więc podsuń mu coś twardszego do pracy.

Przyzwyczajaj szczeniaka do dotykania pyska od pierwszych tygodni. Krótkie, spokojne wkładanie palca pod wargę wystarczy na start, a szczotkowanie zębów psa dołóż, gdy tylko pies pozwoli. Im wcześniej zaczniecie, tym mniej oporu w dorosłym życiu.

Dlaczego u małych ras problemy z zębami pojawiają się wcześniej?

U małych ras, takich jak york, chihuahua czy mops, zęby po prostu nie mieszczą się dobrze w krótkiej szczęce. Dlatego problemy z zębami pojawiają się u nich wcześniej niż u dużych psów. Jeśli twój pies należy do miniaturowych albo ma spłaszczony pysk, nie czekaj na pierwsze objawy.

Wąskie odstępy między zębami sprawiają, że resztki jedzenia i bakterie łatwiej się tam zatrzymują. Z tego osadu powstaje płytka, która z czasem twardnieje w kamień drażniący dziąsła. To właśnie ten mechanizm stoi za większością chorób przyzębia u małych psów.

U około czterech na pięć psów dziąsła pokazują nieprawidłowe zmiany już w pierwszych trzech latach życia. U małego psa masz więc mniej czasu na reakcję niż u labradora.

Płytka mineralizuje się w kamień w ciągu kilku dni. Szczotkowanie raz w miesiącu nic tu nie zmieni, bo zanim sięgniesz po szczoteczkę, osad zdąży stwardnieć. Dlatego higiena zębów u psów musi być codzienna, a nie okazjonalna.

Kamień usuwa się w gabinecie w pełnej narkozie, skalpelem ultradźwiękowym. To zabieg, którego wolisz uniknąć, bo wiąże się ze znieczuleniem ogólnym. Lepiej zapobiegać, niż potem odkamieniać.

Zaniedbany kamień to nie tylko brzydki nalot. Bakterie mogą przedostać się do krwi i wywołać stan zapalny zastawek serca lub nerek.

Zęby psa oglądaj regularnie, zwłaszcza u małych ras. Unieś wargi i sprawdź, czy przy linii dziąseł nie ma brązowego nalotu. Jeśli go widzisz, umów przegląd stomatologiczny u weterynarza, zamiast czekać, aż pies zacznie unikać jedzenia.

Jak codziennie czyścić psu zęby, żeby nie odkładał się kamień?

Kamień nie pojawia się z dnia na dzień, ale płytka nazębna odkłada się na zębach codziennie. Skuteczne czyszczenie zębów u psa to więc nawyk, nie akcja przed wizytą u weterynarza. Płytka mineralizuje się w kamień w ciągu kilku dni, dlatego szczotkowanie raz w miesiącu nic nie da.

Do szczotkowania potrzebujesz szczoteczki do zębów dopasowanej do pyska i pasty do zębów dla psów. Ludzkiej pasty nie używaj, poproś lekarza weterynarii o rekomendację preparatu. Samo szczotkowanie zębów trwa 15-30 sekund i polega na delikatnych ruchach okrężnych. Tyle wystarczy, żeby usunąć świeży osad.

Pielęgnacja zębów i dziąseł działa najlepiej, gdy pies jest do niej przyzwyczajony od szczeniaka. Zacznij od krótkiego dotykania pyska, potem przejdź do szczotki. Jeśli pies gryzie przy myciu zębów, skróć sesję i wróć do niej następnego dnia. Codzienne mycie psu zębów jest najlepszym sposobem, by ograniczyć odkładanie kamienia nazębnego.

Gryzaki dentystyczne wspierają higienę jamy ustnej, ale nie zastępują szczotki. Kamień nazębny usuwa się w gabinecie w znieczuleniu ogólnym, więc lepiej do niego nie dopuszczać. Higieny jamy ustnej nie da się nadrobić w jeden wieczór.

Czy gryzaki dentystyczne wystarczą zamiast szczotkowania?

Gryzak działa na zęby psa jak szczotka, którą pies sam obsługuje: trze zęby przy każdym ruchu, ale tylko po ich bokach i na końcach. Powierzchnie styczne między sąsiednimi zębami zostają nietknięte. Dlatego gryzaki dentystyczne sprawdzają się jako dodatek, a nie zamiennik.

Płytka bakteryjna mineralizuje się w kamień w ciągu kilku dni, więc przerwa dłuższa niż tydzień daje osadowi czas, żeby związać się ze szkliwem. Szczotkowanie raz w miesiącu nie wystarcza, bo trafia już na twardy kamień nazębny u psa, a nie na świeży osad.

Do mycia zębów używasz szczoteczki dopasowanej do pyska i pasty do zębów dla psów, nie ludzkiej. Preparat polecony przez lekarza weterynarii jest bezpieczny, gdy pies połknie resztkę, a smak sprawia, że nie wyrywa się przy pierwszym kontakcie.

Gryzaki dentystyczne mają sens wtedy, gdy pies ma je pod ręką między szczotkowaniami. Wybierz taki, który stawia opór, ale się nie kruszy. Zbyt twardy gryzak uszkadza szkliwo, a zbyt miękki znika w kilka minut i nie trze niczego.

U ras miniaturowych i brachycefalicznych, jak mopsy, buldogi, chihuahua i yorki, problemy z zębami pojawiają się wcześniej, bo zęby nie mieszczą się dobrze w małej szczęce. Ciasny układ zębów zatrzymuje resztki jedzenia w miejscach, do których szczotka nie sięga.

Zadbana higiena jamy ustnej to codzienny ruch szczotką, a nie jeden wypad do weterynarza. Kamień nazębny usuwa się w gabinecie w znieczuleniu ogólnym, więc lepiej zapobiegać jego powstawaniu niż planować zabieg. Jeśli pies nie toleruje szczotkowania, zacznij od krótkich sesji i nagradzaj spokój.

Kiedy z zębami psa iść do weterynarza zamiast działać samemu?

Kamień nazębny u psa usuwa się w gabinecie w znieczuleniu ogólnym: skalpel ultradźwiękowy zdejmuje osad, a na koniec poleruje się szkliwo. To zabieg, nie kosmetyka, i dlatego lepiej nie doprowadzać do momentu, w którym staje się konieczny. Granica między domową profilaktyką a wizytą u lekarza weterynarii przebiega inaczej, niż wielu opiekunom się wydaje.

Sam sobie poradzisz z osadem, który dopiero się tworzy. Płytka bakteryjna mineralizuje się w kamień w ciągu kilku dni, więc szczotkowanie raz w miesiącu nic nie da. Codzienne czyszczenie zębów u psa ma sens tylko wtedy, gdy wchodzi do stałego rytuału, a nie pojawia się od święta. Gryzaki dentystyczne pomagają mechanicznie ścierać osad, ale nie zastąpią szczotki.

Do lekarza weterynarii idziesz wcześniej, jeśli widzisz zmiany na dziąsłach: zaczerwienienie, obrzęk, cofnięcie linii przyzębia albo krew na gryzaku. Nie lekceważ też nieświeżego oddechu, bo to często pierwszy sygnał infekcji jamy ustnej. U ras miniaturowych, jak yorki czy chihuahua, zęby nie mieszczą się dobrze w małej szczęce, więc problemy pojawiają się wcześniej i przegląd stomatologiczny warto robić częściej.

Zdrowe zęby i dziąsła psa to efekt codzienności, nie jednej decyzji. Jeśli pies unika jedzenia, łapie się łapą za pysk albo nie pozwala dotknąć okolicy pyska, nie kombinuj z domowymi sposobami. Zapytaj lekarza weterynarii o przegląd i trzymaj się jego wskazówek przy wyborze pasty do zębów dla psów.

Najczęściej zadawane pytania

Ile zębów mlecznych ma szczeniak?

Szczeniak ma zwykle 28 zębów mlecznych, dorosły pies 42 stałe. Mleczaki wyrzynają się od około 3. tygodnia życia, a pełny komplet pojawia się do 8.-12. tygodnia. Wymiana na stałe zaczyna się około 4. miesiąca i trwa do 7. miesiąca.

Czy pies może mieć kamień nazębny mimo szczotkowania?

Tak, kamień może się odłożyć nawet przy regularnym szczotkowaniu, bo płytka bakteryjna mineralizuje się w ciągu kilku dni. Dlatego szczotkowanie raz w miesiącu nie wystarcza, a codzienne czyszczenie najbardziej ogranicza odkładanie kamienia. Jeśli kamień już jest, usuwa się go w gabinecie weterynaryjnym w znieczuleniu ogólnym, więc lepiej zapobiegać jego powstawaniu.

Czym szczotkować zęby psa?

Preparatem do zębów dla psów poleconym przez lekarza weterynarii, nigdy ludzką pastą do zębów. Szczotkowanie powinno trwać 15-30 sekund i polegać na delikatnych ruchach okrężnych.

Po czym poznać, że psu trzeba usunąć kamień nazębny?

Po brązowożółtym nalocie na zębach, który powstaje z twardniejącego osadu z resztek jedzenia i bakterii. Osad drażni dziąsła, a bakterie z kamienia mogą przedostać się do krwi i wywołać stan zapalny zastawek serca lub nerek. Kamień usuwa się w gabinecie weterynaryjnym skalpelem ultradźwiękowym w pełnej narkozie, więc gdy go widzisz, umów wizytę, zamiast próbować zdjąć go samemu.