Gruby pies: jak rozpoznać nadwagę i pomóc

Jak sprawdzić, czy twój pies ma nadwagę, zamiast zgadywać?

Nadwagę rozpoznasz po sylwetce i żebrach, nie po tym, jak pies wygląda na tle innych psów z parku. Ocena wizualna jest zawodna, bo przyzwyczajasz się do widoku swojego psa z dnia na dzień. Potrzebujesz prostego punktu odniesienia.

Tym punktem jest skala BCS (Body Condition Score), czyli ocena kondycji ciała opracowana przez WSAVA, międzynarodowe stowarzyszenie lekarzy weterynarii zajmujących się małymi zwierzętami. Ma dziewięć stopni. Cztery i pięć oznaczają idealną kondycję, sześć i siedem to nadwaga, osiem i dziewięć to otyłość.

Do tego dochodzi dotyk. Prawidłowo zbudowany pies ma żebra wyczuwalne pod cienką warstwą tłuszczu, a z boku widoczne podciągnięcie brzucha i wcięcie w talii, gdy patrzysz z góry. Jeśli żebra giną pod palcami, a talia zlewa się w prostą linię, masz odpowiedź.

Liczby też pomagają, ale dopiero gdy znasz masę optymalną. Według Magazynu Weterynaryjnego nadwaga zaczyna się, gdy masa ciała przekracza optymalną o 15%, a otyłość, gdy przekracza ją o ponad 30%. Problem w tym, że tej optymalnej masy nie odczytasz z tabeli dla rasy, bo psy różnią się budową, a gruby pies wcale nie musi mieć nadwagi, dopóki nie sprawdzisz żeber i talii.

Skala bywa myląca u małych psów. Maltańczyk czy york ważący poniżej 5 kg nosi każdy dodatkowy kilogram inaczej niż labrador. U małych ras szybki metabolizm sprawia, że łatwiej o niedoszacowanie porcji, a trudniej o zapas, który można spalić na spacerze.

Jeśli pies tyje mimo stałej porcji i ruchu, sprawdź, czy nie dochodzą smaczki spoza miski i jedzenie ze stołu. Gdy to wykluczysz, idź z psem do weterynarza, bo przyczyną bywają też leki i inne problemy zdrowotne.

Co tak naprawdę powoduje, że pies tyje?

Zacznij od tego, co ląduje w misce. Nadwaga u psa najczęściej bierze się z porcji większych, niż pies potrzebuje, ze smaczków, których nie odliczasz od dziennej porcji, i z dokarmiania ze stołu, a gruby pies to zwykle suma tych trzech nawyków.

To trzy drobiazgi, które z dnia na dzień wyglądają niewinnie, a po miesiącach widać je na wadze. Sucha karma pęcznieje po namoczeniu, więc garść kulek w misce potrafi wypełnić żołądek bardziej, niż wygląda na pierwszy rzut oka.

Drugi powód to ruch. Pies, który nie ma gdzie się wybiegać, tyje, dlatego dopasuj ilość aktywności do wielkości porcji. Zdrowy pies potrzebuje codziennie łącznie około 1,5-2 godziny spacerów.

Trzeci trop to zdrowie. Jeśli pies tyje mimo pilnowania porcji i spacerów, przyczyna bywa w lekach, po sterylizacji albo w innym problemie zdrowotnym. Wtedy idź z psem do weterynarza, bo to nie jest sprawa do rozwiązania domowym sposobem.

U małych ras dochodzi jeszcze jedna rzecz. Małe psy mają szybszy metabolizm i potrzebują diety bogatej w wysokiej jakości białko wspierające mięśnie. To nie znaczy, że mogą jeść więcej, tylko że białko w ich misce ma być dobrej jakości.

Zanim zmienisz cokolwiek w jedzeniu, sprawdź, ile pies naprawdę dostaje w ciągu dnia. Policz karmę i osobno wszystkie smaczki, także te poza miską. Dopiero ta suma pokaże, gdzie leży problem.

Ile kalorii i przysmaków dziennie to za dużo dla małego psa?

Skoro pies waży mało, każdy smakołyk znaczy więcej w jego dziennym bilansie. Przyjmij, że przekąski to tylko niewielka część dziennej energii, zwykle do około 10%. To górna granica, nie cel. Jeśli pies dostaje przysmaki przy nauce komend, podziel tę pulę na drobne kawałki i odejmij ją od miski, zamiast dokładać obok karmy.

Pozornie drobne rzeczy często prowadzą psa do nadwagi: zbyt duża porcja karmy, smaczki nieodliczane od dziennej porcji i dokarmianie ze stołu. Przy małym psie trudniej to zauważyć, bo miseczka wygląda niepozornie. Sucha karma pęcznieje po namoczeniu, więc garść kulek może realnie wypełnić żołądek bardziej, niż wynika to z obrazka w misce. Zanim uznasz porcję za właściwą, sprawdź, jak wygląda po namoczeniu.

Małe psy mają szybszy metabolizm i potrzebują diety bogatej w wysokiej jakości białko, które wspiera mięśnie. Mogą też potrzebować więcej kalorii do utrzymania masy ciała niż psy średnie i duże, nawet po uwzględnieniu masy metabolicznej. To nie znaczy, że wolno im więcej podjadać. Znaczy, że ich dzienna porcja energii jest gęstsza i łatwiej ją przekroczyć smakołykami. Warto policzyć przysmaki jako część tej samej puli, a nie jako dodatek.

Jeśli pies tyje mimo odpowiedniego ruchu i porcji, przyczyną bywają leki, sterylizacja i inne problemy zdrowotne. Wtedy idź z psem do weterynarza, zamiast zmieniać dietę na własną rękę. W encyklopedii ras na blogu znajdziesz wyliczone dzienne zapotrzebowanie dla konkretnej rasy, a tabela pokaże, ile z tej puli zostaje na przysmaki.

Jak wygląda zdrowa sylwetka psa i co zrobić, gdy zanika talia?

Skala BCS (Body Condition Score), czyli dziewięciostopniowa ocena kondycji opracowana przez WSAVA, międzynarodowe zrzeszenie lekarzy weterynarii zajmujących się małymi zwierzętami, pozwala ci sprawdzić psa bez wagi. Cztery do pięciu punktów oznacza idealną sylwetkę, sześć do siedmiu to nadwaga, a osiem do dziewięciu to otyłość. Oceniasz dotykiem i wzrokiem, nie liczbą na wyświetlaczu.

Stań obok psa i popatrz z boku. Przy prawidłowej budowie zobaczysz lekkie podciągnięcie brzucha. Potem spójrz z góry: za żebrami powinno być wyraźne wcięcie w talii. Na koniec połóż dłonie na klatce piersiowej.

Żebra mają być łatwo wyczuwalne pod cienką warstwą tłuszczu, ale nie mają sterczeć. Jeśli musisz mocno naciskać, żeby je znaleźć, a talia zniknęła, masz odpowiedź.

U małego psa ta różnica bywa trudna do wychwycenia, bo sierść maskuje sylwetkę. Maltańczyk czy york po kąpieli i rozczesaniu wygląda inaczej niż w pełnym futrze. Dlatego oceniaj psa mokrego albo przynajmniej przeczesanego, gdy sierść przylega do ciała. Gruby pies w typie szpica miniaturowego często wygląda po prostu na puchatego, dopóki nie sprawdzisz żeber palcami.

Gdy talia zanika, nie zmieniaj karmy z dnia na dzień. Zacznij od policzenia tego, co pies dostaje poza miską: smaczki, resztki ze stołu, gryzaki. Odjęcie ich od dziennej porcji to pierwszy krok.

Po namoczeniu sucha karma pęcznieje, więc pozornie niewielka porcja kulek wypełnia żołądek bardziej, niż wygląda to w misce. Zważ psa, zapisz wynik i wróć do pomiaru po dwóch, trzech tygodniach. Jeśli masa rośnie mimo ograniczenia porcji i ruchu, umów wizytę u weterynarza, bo przyczyną bywają też leki, sterylizacja i inne problemy zdrowotne.

Jak bezpiecznie zwiększyć ruch psa z nadwagą?

Zanim dołożysz cokolwiek do planu dnia, sprawdź, ile pies faktycznie się rusza. Jeśli większość spacerów to wolne krążenie po trawniku, masz pole do zmiany bez wydłużania czasu. Szybszy fragment trasy zmęczy psa mocniej niż dwukrotnie dłuższe dreptanie.

Zacznij od ruchu, którego pies już ma, i dołóż do niego kilka minut. Nowy dystans albo tempo wprowadzaj stopniowo, żeby stawy i łapy miały czas się przyzwyczaić. U grubego psa nagły skok aktywności obciąża układ kostny bardziej niż spokojne, regularne wyjścia.

Rozłóż aktywność na kilka krótkich wyjść w ciągu dnia. Krótszy spacer z psem, który ma nadwagę, jest łatwiejszy do powtórzenia i mniej męczy. Dzięki temu pies wychodzi częściej, a ty nie musisz rezerwować jednego długiego okna w grafiku.

Dorzuć ruch, który nie obciąża stawów. Węszenie, zabawy węchowe i nauka komend angażują psa równie mocno jak szybszy marsz, a nie wymagają biegania. To dobra opcja, gdy pies jest osowiały albo szybko się męczy.

Pamiętaj, że sam ruch nie wystarczy, jeśli porcje zostają bez zmian. Psy, którym brakuje ruchu, tyją, ale nadwyżka energii w misce też robi swoje. Dopasuj ilość jedzenia do nowej aktywności, żeby pies chudł powoli, a nie tracił masy zbyt szybko.

Jeśli pies tyje mimo ruchu i odmierzonych porcji, idź z nim do weterynarza. Przyczyną bywają leki, sterylizacja i inne problemy zdrowotne, a tego nie rozwiążesz samodzielnie. Opiekun małego psa znajdzie na blogu Mosse Pet wyliczone dzienne zapotrzebowanie dla swojej rasy i pomoc w rozłożeniu przysmaków, więc łatwiej mu połączyć spacer z porcją w misce.

Kiedy nadwaga to objaw, z którym trzeba iść do weterynarza?

Jeśli pies tyje, choć porcje się nie zmieniły i spacery wyglądają jak zwykle, warto sprawdzić, czy przyczyna nie leży poza miską. W takiej sytuacji umów wizytę u weterynarza zamiast zmieniać karmę na własną rękę.

Podobnie postąp, gdy pies je normalnie, a mimo to przybiera na wadze, albo gdy nagle traci chęć do ruchu. Zmiana zachowania i masy ciała jednocześnie to sygnał, że psa powinien zobaczyć lekarz weterynarii, a nie tylko przeliczyć kalorie.

Osobny trop to rasa. Psy z wyraźnymi predyspozycjami do otyłości to między innymi jamniki, beagle, cocker spaniele i labradory. Jeśli masz psa z tej listy, pilnuj masy ciała uważniej niż sąsiad z chartem, bo charty wydają się na otyłość oporne.

Zwróć też uwagę na siebie. Psy opiekunów z otyłością znacznie częściej same mają nadwagę. To nie powód do wyrzutów, tylko wskazówka, że zmiana nawyków w całym domu działa lepiej niż dokarmianie psa osobno.

Do weterynarza idź również wtedy, gdy pies ma już za sobą próby zmiany porcji i ruchu, a waga stoi w miejscu albo rośnie.

Na wizytę zabierz informacje, które ułatwią rozmowę: co pies je, ile dostaje przysmaków i jak wygląda jego typowy dzień. Nie musisz mieć diagnozy ani planu leczenia. Wystarczy, że weterynarz zobaczy psa i oceni, czy nadwaga to skutek jedzenia, czy objaw czegoś, co wymaga leczenia.

Najczęściej zadawane pytania

Czy nadwaga u psa jest groźna dla zdrowia?

Tak.

Ile psów ma nadwagę?

Nadwagę lub otyłość ma od 22 do 40 procent psów. W krajach rozwiniętych odsetek ten wynosi od 25 do 44 procent.

Które rasy psów są bardziej narażone na otyłość?

Wyraźne predyspozycje mają cairn teriery, west highland white teriery, teriery szkockie, owczarki szetlandzkie, bassety, cavalier king charles spaniele, jamniki, beagle, cocker spaniele i labradory. Chartom otyłość grozi rzadziej, bo wydają się na nią oporne. Jeśli twój pies należy do tej grupy, pilnuj porcji i przysmaków uważniej niż w przypadku innych ras.

Czy to prawda, że pies tyje, bo jego opiekun też ma nadwagę?

Tak, psy opiekunów z otyłością znacznie częściej same mają nadwagę. Najczęściej winne są zbyt duże porcje, smaczki nieodliczane od dziennej porcji i dokarmianie ze stołu. Zmiana tych nawyków u opiekuna przekłada się bezpośrednio na sylwetkę psa.